โครงการคลองผิงลู่ (Pinglu Canal) หนึ่งในโครงการการพัฒนาโครงข่ายทางน้ำของจีน เป็นหนึ่งในโครงการโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ที่มีความสำคัญต่อระบบคมนาคมและเศรษฐกิจของประเทศในอนาคต
จากแผนที่โครงข่ายทางน้ำของจีน พบว่ามีเส้นทางหลักในแนวตั้ง 4 แห่ง ได้แก่ 1.เส้นทางจิงหาง (Jinghang Route) จากปักกิ่งถึงหางโจว 2.เส้นทางเจียงหวย (Jianghuai Route) 3.เส้นทางเจ้อกันเยว่ (Zhegan Yue Route) และ 4.เส้นทางฮั่นเซียงกุ้ย (Hanxiangui Route)
ขณะเดียวกัน ในแนวนอนยังประกอบด้วยเส้นทางสำคัญ ได้แก่ เส้นทางเฮยหลงเจียง เส้นทางแม่น้ำหวยเหอ เส้นทางแม่น้ำแยงซี (ฉางเจียง) และเส้นทางแม่น้ำซีเจียง นอกจากนี้ยังมีโครงข่ายการเดินเรือหลักอีก 2 ระบบ คือ โครงข่ายแม่น้ำจูเจียง (Pearl River) และโครงข่ายแม่น้ำแยงซี ซึ่งทั้งหมดเชื่อมโยงกันเป็นระบบขนส่งทางน้ำขนาดใหญ่
ในแผนเริ่มต้น คลองผิงลู่ถูกบรรจุอยู่ในเส้นทางฮั่นเซียงกุ้ย โดยมีเป้าหมายการพัฒนาโครงข่ายทั้งหมดให้แล้วเสร็จภายในปี 2035 ครอบคลุมระยะทางรวมประมาณ 25,000 กิโลเมตร ตอนนี้ก่อสร้างไปแล้วกว่า 16,000 กิโลเมตร
เจ้าหน้าที่ระบุว่า แผนผังดังกล่าวมีลักษณะคล้าย “ฝ่ามือ” สะท้อนถึงความเชื่อมโยงของแม่น้ำสายหลักทั่วประเทศ
ก่อนการก่อสร้างคลองผิงลู่ พื้นที่ภายในของจีน โดยเฉพาะภาคตะวันตกเฉียงใต้ ต้องพึ่งพาการขนส่งสินค้าผ่านมณฑลกวางตุ้งเพื่อออกสู่ทะเล ส่งผลให้เกิดข้อจำกัดด้านระยะทางและต้นทุนโลจิสติกส์
เมื่อโครงการคลองผิงลู่แล้วเสร็จ มณฑลใกล้เคียงในเขตภาคตะวันตกเฉียงใต้ เช่น ยูนนาน กุ้ยโจว หูหนาน และพื้นที่อื่น ๆ จะสามารถเชื่อมต่อเส้นทางออกสู่ทะเลได้โดยตรงผ่านคลองดังกล่าว ส่งผลให้ระยะเวลาขนส่งลดลงอย่างมีนัยสำคัญ และช่วยลดต้นทุนด้านโลจิสติกส์อย่างมาก อีกทั้งยังสนับสนุนการค้าและความร่วมมือทางเศรษฐกิจกับประเทศในกลุ่มอาเซียนและภูมิภาคอื่น ๆ
ในเชิงภูมิศาสตร์ ด้านหนึ่งของโครงการคือทิศทางไปยังเมืองชินโจว เมืองหลวงของเขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วง ขณะที่อีกด้านหนึ่งเชื่อมต่อออกสู่ทะเล การก่อสร้างคลองภายในแผ่นดินที่มีความยาวมากกว่า 100 กิโลเมตรนี้ จึงถือเป็นความท้าทายทางวิศวกรรมอย่างยิ่ง
พื้นที่ก่อสร้างบริเวณศูนย์ควบคุมหม่าเตา (Madao Hub) เดิมเป็นภูเขา ก่อนจะถูกปรับสภาพเป็นร่องน้ำเดินเรือที่ขุดใหม่ ซึ่งสามารถเชื่อมต่อแม่น้ำซีเจียง (Xijiang River) และแม่น้ำเชียนเจียง (Qianjiang River) เข้าด้วยกันได้อย่างเป็นระบบ
โครงการทั้งหมดประกอบด้วยประตูน้ำแบบขั้นบันได 3 แห่ง ได้แก่ หม่าเตา ฉีซื่อ และเชียนเจียง ซึ่งช่วยควบคุมการเดินเรือในพื้นที่ที่มีความแตกต่างของระดับความสูงถึงประมาณ 65 เมตร
ด้วยเหตุนี้ จึงจำเป็นต้องออกแบบระบบประตูน้ำแบบ 3 ชั้น เพื่อให้เรือสามารถผ่านเส้นทางได้อย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ
คลองผิงลู่ถูกพัฒนาให้เป็นไปตามมาตรฐานทางน้ำระดับสูงสุด รองรับเรือขนาดสูงสุด 5,000 ตัน และมีความจุถึง 8,000 ตัน โดยคาดว่าเส้นทางเดินเรือหนึ่งสายจะสามารถรองรับปริมาณการขนส่งได้ประมาณ 8.9 ล้านตัน
นอกจากนี้ บริเวณจุดชมวิวซึ่งเป็นพื้นที่นำเสนอข้อมูลแก่ผู้เข้าชม ยังมีแบบจำลองแสดงภาพรวมของโครงการอย่างชัดเจน และห้องนิทรรศการเพื่อรับชมวิดีโอสาธิตการดำเนินงานของโครงการต่อไป
ภาพ-ข่าว : มณีนาถ อ่อนพรรณา
