มหกรรมจีน–อาเซียน (China–ASEAN Expo : CAEXPO) ครั้งที่ 23 จัดขึ้นระหว่างวันที่ 17–21 กันยายน 2026 ที่นครหนานหนิง เขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วง โดยจีนมุ่งใช้เวทีนี้ผลักดันความตกลงเขตการค้าเสรีจีน–อาเซียน ฉบับ 3.0 (China–ASEAN Free Trade Area 3.0 : CAFTA 3.0) สู่โอกาสทางการค้า การลงทุน และความร่วมมือของภาคธุรกิจอย่างเป็นรูปธรรม
งานปีนี้มุ่งส่งเสริมความร่วมมือใน 9 สาขาหลักของ CAFTA 3.0 ผ่านการอธิบายนโยบาย การจับคู่ความต้องการทางธุรกิจ และการแลกเปลี่ยนเทคโนโลยี พร้อมยกระดับพื้นที่จัดแสดงด้านเศรษฐกิจดิจิทัลและเทคโนโลยีสีเขียว
CAFTA 3.0 ลงนามอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 28 ตุลาคม 2025 ที่กรุงกัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซีย หลังจีนและอาเซียนเริ่มการเจรจายกระดับความตกลงในเดือนพฤศจิกายน 2022 ปัจจุบันจีนและประเทศสมาชิกอาเซียนอยู่ระหว่างดำเนินกระบวนการให้ความเห็นชอบภายในประเทศ เพื่อผลักดันให้ความตกลงมีผลบังคับใช้โดยเร็ว
สาระสำคัญของ CAFTA 3.0 คือ การขยายความร่วมมือจากการเปิดตลาดและอำนวยความสะดวกทางการค้า ไปสู่กติกาเศรษฐกิจยุคใหม่ โดยครอบคลุม 9 สาขา ได้แก่ เศรษฐกิจดิจิทัล เศรษฐกิจสีเขียว การเชื่อมโยงห่วงโซ่อุปทาน มาตรฐานและกฎระเบียบทางเทคนิค มาตรการสุขอนามัยและสุขอนามัยพืช ศุลกากรและการอำนวยความสะดวกทางการค้า การแข่งขันและการคุ้มครองผู้บริโภค วิสาหกิจขนาดกลาง ขนาดย่อม และรายย่อย รวมถึงความร่วมมือทางเศรษฐกิจและเทคนิค
ด้านเศรษฐกิจดิจิทัล ความตกลงครอบคลุมการไหลเวียนข้อมูลข้ามพรมแดน การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล การรับรองและลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ ตลอดจนความร่วมมือด้านใบกำกับสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ การชำระเงินดิจิทัล ใบตราส่งอิเล็กทรอนิกส์ ฟินเทค และปัญญาประดิษฐ์
ส่วนเศรษฐกิจสีเขียวกำหนดความร่วมมือสำคัญ 8 ด้าน ตั้งแต่การค้าสีเขียว การลงทุนสีเขียว เศรษฐกิจหมุนเวียน การเงินเพื่อความยั่งยืน เทคโนโลยีและมาตรฐานสีเขียว พลังงานที่ยั่งยืนและการประสานการเปลี่ยนผ่านด้านดิจิทัลกับการพัฒนาสีเขียว
อีกประเด็นสำคัญคือ CAFTA 3.0 กำหนดบทว่าด้วยความร่วมมือด้านห่วงโซ่อุปทานแยกเป็นการเฉพาะเป็นครั้งแรก โดยเน้นการเชื่อมโยงโครงสร้างพื้นฐานและการขนส่งหลายรูปแบบ การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพิ่มความสะดวกทางการค้า ตลอดจนการสร้างระบบเตือนภัยและกลไกรับมือเมื่อห่วงโซ่อุปทานหยุดชะงัก ขณะเดียวกันยังส่งเสริมความร่วมมือด้านมาตรฐาน โดยเฉพาะรถยนต์พลังงานใหม่และผลิตภัณฑ์ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์
การยกระดับกติกาเกิดขึ้นท่ามกลางการค้าจีน–อาเซียนที่ขยายตัวต่อเนื่อง ข้อมูลกระทรวงพาณิชย์จีนระบุว่า ปี 2025 มูลค่าการค้าระหว่าง 2 ฝ่ายทะลุ 1 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ เป็นครั้งแรก แตะระดับ 1.05 ล้านล้านดอลลาร์ (34.9 ล้านล้านบาท) เพิ่มขึ้น 7.4% จากปีก่อน จีนเป็นคู่ค้ารายใหญ่ที่สุดของอาเซียนต่อเนื่องเป็นปีที่ 17 ขณะที่อาเซียนเป็นคู่ค้ารายใหญ่ที่สุดของจีนต่อเนื่องเป็นปีที่ 6
ช่วง 8 เดือนแรกของปี 2026 การค้าระหว่างจีนกับอาเซียนมีมูลค่า 5.95 ล้านล้านหยวน (29.5 ล้านล้านบาท)เพิ่มขึ้น 20.6% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน และอาเซียนยังคงเป็นคู่ค้ารายใหญ่ที่สุดของจีน
CAEXPO ปีนี้จึงถูกใช้เป็นเวทีเชื่อมกติกาใหม่เข้ากับภาคธุรกิจโดยตรง พื้นที่จัดงานรวมประมาณ 170,000 ตารางเมตร มีบริษัทเข้าร่วมมากกว่า 3,400 แห่ง และคาดว่าจะมีผู้ซื้อกว่า 33,000 คน เพิ่มขึ้น 20% จากครั้งก่อน
หนึ่งในกิจกรรมสำคัญคือ การประชุมว่าด้วยความเชื่อมโยงระหว่างความตกลงหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจระดับภูมิภาค (RCEP) กับ CAFTA และการจับคู่ความต้องการด้านปัญญาประดิษฐ์และเทคโนโลยีของประเทศอาเซียนกับบริษัทจีน
สำหรับประเทศไทย CAEXPO ครั้งนี้ยังมีกิจกรรม “Export to China – Thailand Special Session” เป็นครั้งแรกภายในงาน เพื่อเชื่อมสินค้าและผู้ประกอบการไทยกับตลาดจีนด้วย
กระทรวงพาณิชย์จีนระบุว่า ขั้นตอนต่อไปจะเร่งผลักดัน CAFTA 3.0 ให้มีผลบังคับใช้ พร้อมสนับสนุนให้ภาคธุรกิจเข้าใจกติกาและใช้ประโยชน์จากความตกลง ตลอดจนขยายความร่วมมือด้านเศรษฐกิจดิจิทัล การพัฒนาสีเขียว อีคอมเมิร์ซ การเงินข้ามพรมแดน และมาตรฐานเทคโนโลยี ควบคู่กับการเพิ่มการนำเข้าสินค้าคุณภาพจากอาเซียนเข้าสู่ตลาดจีน
CAEXPO 2026 จึงเป็นเวทีสำคัญในการเตรียมภาคธุรกิจจีนและอาเซียนเข้าสู่กติกาการค้ายุคใหม่ ก่อน CAFTA 3.0 มีผลบังคับใช้ โดยมีเป้าหมายให้กรอบความตกลงสามารถต่อยอดเป็นการค้า การลงทุน และความร่วมมือทางธุรกิจที่เกิดขึ้นจริงในภูมิภาค
บทความ : ประวีณมัย บ่ายคล้อย
ภาพ : CGTN
