เช้าวันที่ 17 กรกฎาคม 2026 นายสี จิ้นผิง ประธานาธิบดีจีนร่วมพิธีเปิดการประชุมปัญญาประดิษฐ์โลก 2026 และการประชุมระดับสูงว่าด้วยธรรมาภิบาลปัญญาประดิษฐ์โลก ณ นครเซี่ยงไฮ้และกล่าวปาฐกถาพิเศษหัวข้อ “ร่วมมือกันสร้างระบบการกำกับดูแลปัญญาประดิษฐ์โลกที่เป็นธรรมและสมเหตุสมผล”
นายสี จิ้นผิง ระบุว่า ปัจจุบันโลกกำลังเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่โดยการปฏิวัติเทคโนโลยีและการปฏิวัติอุตสาหกรรมรอบใหม่กำลังเร่งตัวขึ้น นวัตกรรมเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ของโลกกำลังเข้าสู่ช่วงที่คึกคักอย่างไม่เคยมีมาก่อน อันนำมาซึ่งโอกาสอันมหาศาลและความท้าทายด้านการกำกับดูแล จีนเห็นว่า ทุกประเทศควรยึดมั่นในหลักการที่ยึดมนุษย์เป็นศูนย์กลางและค่านิยมที่ดีงาม ใช้ปัญญาประดิษฐ์เป็นพลังขับเคลื่อนสำคัญในการส่งเสริมความเจริญรุ่งเรืองร่วมกันและรักษาความมั่นคงร่วมกัน ร่วมมือกันสร้างระบบการกำกับดูแลปัญญาประดิษฐ์โลกที่เป็นธรรมและสมเหตุสมผล
นายสี จิ้นผิง ได้เสนอประเด็นสำคัญ 4 ประการ ได้แก่ ประการแรก ยืนหยัดการเปิดกว้างและความร่วมมือที่ได้ประโยชน์ร่วมกัน เพื่อขับเคลื่อนการพัฒนาด้วยนวัตกรรม ประการที่สอง เสริมสร้างการตระหนักรู้เรื่องความเสี่ยง เพื่อให้มั่นใจในความมั่นคงปลอดภัยและควบคุมได้ ประการที่สาม ส่งเสริมการมีส่วนร่วมและส่งเสริมการเรียนรู้ร่วมกันระหว่างอารยธรรมต่างๆ และประการที่สี่ สนับสนุนความพยายามร่วมกันเพื่อปรับปรุงการกำกับดูแลระดับโลก
ในช่วงการประชุมฯ ยังได้จัดพิธีลงนามข้อตกลงว่าด้วยการจัดตั้งองค์การความร่วมมือด้านปัญญาประดิษฐ์โลก นายสี จิ้นผิง ระบุว่า ภายใต้ความพยายามของทุกฝ่ายจึงได้มีการก่อตั้งองค์การความร่วมมือด้านปัญญาประดิษฐ์โลกขึ้นที่เซี่ยงไฮ้ นี่เป็นความคิดริเริ่มที่สำคัญของจีนเพื่อตอบสนองเสียงเรียกร้องของกลุ่มประเทศโลกใต้ สร้างความสามัคคีของประชาคมระหว่างประเทศเพื่อส่งเสริมการพัฒนาและการกำกับดูแลปัญญาประดิษฐ์อย่างแข็งขัน อันจะเป็นก้าวสำคัญในประวัติศาสตร์การพัฒนาปัญญาประดิษฐ์ เพื่อสนับสนุนการพัฒนาปัญญาประดิษฐ์โลกให้มากขึ้น ในอีก 5 ปีข้างหน้า จีนจะมอบโอกาสการฝึกอบรมด้านปัญญาประดิษฐ์ให้กับประเทศกำลังพัฒนา 5,000 คน สร้างศูนย์ความร่วมมือด้านการประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ระหว่างประเทศให้กับกลุ่มประเทศอาเซียน สันนิบาตอาหรับ สหภาพแอฟริกา ประชาคมลาตินอเมริกาและแคริเบียน องค์การความร่วมมือเซี่ยงไฮ้ กลุ่มประเทศบริกส์ ส่งเสริมการประยุกต์ใช้ระบบเตือนภัยล่วงหน้าอัจฉริยะด้านอุตุนิยมวิทยา “มาจู่” ใน 30 ประเทศ จีนยินดีที่จะร่วมมือกับทุกฝ่ายเพื่อคว้าโอกาสและแก้ไขความท้าทายจากการพัฒนาปัญญาประดิษฐ์ด้วยทัศนคติที่เปิดกว้างมากขึ้น การกระทำที่เป็นรูปธรรมมากขึ้น และวิสัยทัศน์ที่กว้างไกลมากขึ้น เพื่อร่วมกันสร้างอนาคตที่ดีกว่าสำหรับสังคมมนุษย์
นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีกล่าวถ้อยแถลงต่อที่ประชุมว่า ไทยชื่นชมวิสัยทัศน์กว้างไกลของประธานาธิบดีสี จิ้นผิงและรัฐบาลจีน ขอบคุณจีนที่จัดการประชุมสำคัญครั้งนี้ และส่งเสริมความร่วมมือระหว่างประเทศด้านการกำกับดูแลปัญญาประดิษฐ์ เป้าหมายร่วมกันของเราควรชัดเจน คือ ในอนาคตของปัญญาประดิษฐ์ไม่ควรมีประเทศใดถูกทิ้งไว้ข้างหลัง
รัฐบาลจีนให้ความสำคัญอย่างสูงกับการพัฒนาปัญญาประดิษฐ์ ณ สิ้นเดือนธันวาคมปี 2025 จีนมีผู้ใช้ปัญญาประดิษฐ์เชิงสร้างสรรค์ (Generative AI) มากกว่า 600 ล้านคน บริษัทปัญญาประดิษฐ์ในจีนมีมากกว่า 6,000 บริษัท คาดว่า ขนาดของอุตสาหกรรมจะทะลุ 1.2 ล้านล้าน หยวน
DeepSeek ซึ่งเป็นตัวแทนบริษัทปัญญาประดิษฐ์ของจีน เป็นโมเดลภาษาขนาดใหญ่ที่วิจัยและพัฒนาโดยบริษัทปัญญาประดิษฐ์ของจีน มีความสามารถในการประมวลผลภาษาธรรมชาติที่ทรงพลัง สามารถเข้าใจและตอบคำถามได้ ปัจจุบัน หากไม่แน่ใจ ก็มักจะถาม DeepSeek เพื่อเป็นข้อมูลอ้างอิง DeepSeek ไม่เพียงแต่คุยกันได้ หากยังสามารถช่วยคุณเขียนโค้ด จัดระเบียบข้อมูล ตลอดจนแก้ไขปัญหาทางคณิตศาสตร์ที่ยากลำบากและซับซ้อนบางอย่างได้
บริษัท DeepSeek ยึดมั่นในแผนงานเทคโนโลยีโอเพนซอร์ส ส่งเสริมการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์อย่างแพร่หลายทั่วโลก เมื่อกล่าวถึงโอเพนซอร์ส ข้อมูลแสดงให้เห็นว่า ยอดการดาวน์โหลดสะสมของโมเดลขนาดใหญ่โอเพนซอร์สที่จีนผลิตมีกว่า 10,000 ล้านครั้ง ยิ่งมีคนใช้มากเท่าไหร่ การพัฒนาก็จะยิ่งเร็วขึ้น และยิ่งมีโอกาสที่จะแก้ไขข้อบกพร่องของตัวเองมากขึ้นเท่านั้น ระบบนิเวศโอเพนซอร์สได้เห็นข้อได้เปรียบที่ทรงพลังนี้อย่างน้อย 3 ด้าน ประการแรก การระบุและการแก้ไขปัญหา ประการที่สอง การประยุกต์ใช้ในสถานการณ์จริงช่วยขับเคลื่อนการปรับปรุงโมเดล ประการที่สาม การแบ่งงานภายในระบบกำลังเกิดขึ้น
แต่ในขณะเดียวกัน ตั้งแต่การหยุดชะงักของอุปทานชิปไปจนถึงการห้ามใช้โมเดล แนวคิดเกมผลรวมเป็นศูนย์กำลังเร่งให้การครองความเป็นใหญ่ทางเทคโนโลยีของสหรัฐอเมริกาเสื่อมถอยลง เมื่อไม่นานมานี้ สหรัฐอเมริกาอ้างความมั่นคงของชาติออกมาตรการจำกัด ขู่ว่าจะคว่ำบาตรบริษัทปัญญาประดิษฐ์ของจีน และคุมเข้มจำกัดการนำเข้าเทคโนโลยีและผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติม
วันที่ 24 กรกฎาคม เอ็นวิเดีย(NVIDIA) ไมโครซอฟท์ (Microsoft) ตลอดจนบริษัทและสถาบันเทคโนโลยีอีกหลายแห่ง ได้ร่วมกันสนับสนุนโมเดลปัญญาประดิษฐ์โอเพนซอร์ส ขณะเดียวกันผู้ก่อตั้งบริษัทสตาร์ทอัพของสหรัฐอเมริกาเกือบ 200 บริษัทได้ร่วมกันเขียนจดหมายส่งไปยังรัฐบาลสหรัฐอเมริกา เพื่อเตือนว่าการห้ามใช้โมเดลโอเพนซอร์สของจีนจะสร้างความเสียหายอย่างร้ายแรงต่อการพัฒนาบริษัทสตาร์ทอัพรุ่นต่อไปของสหรัฐอเมริกา
ผลสำรวจที่จัดทำโดย CGTN ไชน่ามีเดียกรุ๊ปในกลุ่มผู้ใช้อินเตอร์เน็ตทั่วโลก พบว่า ผู้ตอบแบบสอบถามร้อยละ 83.5 กังวลว่า สหรัฐอเมริกาอาจจะเปลี่ยนจากผู้สนับสนุนการเปิดกว้างทางเทคโนโลยีในอดีตไปสู่การเป็นผู้กีดกันทางเทคโนโลยีในยุคใหม่ โดยเชื่อว่า สิ่งนี้จะสร้างความเสียหายอย่างร้ายแรงต่อการวิจัยและการประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ของทั่วโลก
จากข้อริเริ่มการพัฒนาโลก ข้อริเริ่มความมั่นคงโลก ข้อริเริ่มอารยธรรมโลกไปจนถึงข้อริเริ่มธรรมาภิบาลโลก จีนสนับสนุนการเคารพทางเลือกของทุกประเทศ การตอบสนองความท้าทายด้วยความร่วมมือ และส่งเสริมการพัฒนาร่วมกันผ่านสินค้าสาธารณะมาโดยตลอด
แนวทางนี้ยังขยายไปสู่ปัญญาประดิษฐ์ด้วย ในการประชุมที่จัดขึ้นโดยสมาคมการทูตสาธารณะแห่งประเทศจีน ผู้เชี่ยวชาญกล่าวอย่างตรงไปตรงมาว่าจีนได้จัดหาสินค้าสาธารณะมากมายให้กับประชาคมระหว่างประเทศแล้ว สำหรับปัญญาประดิษฐ์ ประเทศต่างๆ สามารถ “ใช้สิ่งใดก็ได้ที่ได้ผล” โดยจีนยินดีที่จะเสริมสร้างความร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องของทุกประเทศ
ในท้ายที่สุด สิ่งสำคัญคือ การเปิดพื้นที่ให้กับการสร้างสรรค์นวัตกรรม กำหนดขอบเขตของความเสี่ยง และให้ทางเลือกแก่ประเทศต่างๆ ในฐานะประเทศที่มีความรับผิดชอบ จีนจะมุ่งมั่นเป็นผู้จัดหาสินค้าสาธารณะระหว่างประเทศด้านปัญญาประดิษฐ์อย่างต่อเนื่อง โดยจะนำเสนอแบบแผนของจีนอย่างสม่ำเสมอ
เขียนโดย ชุย อี๋เหมิง ภาคภาษาไทย ศูนย์เอเชียแอฟริกา สถานีวิทยุและโทรทัศน์กลางแห่งประเทศจีน (CMG)
