ร้องลั่นกันไปทั่วพารา เมื่อจู่ๆ เจ้าหน้าที่ บก.ปปป. และสำนักงาน ป.ป.ช. ร่วมกันแถลงผลการจับกุมขบวนการทุจริตสอบบรรจุข้าราชการส่วนท้องถิ่น โดยพบหลักฐานการลักลอบแก้ไขคะแนนสอบจำนวนมาก ในการสอบแข่งขันประจำปี 2568 ของคณะกรรมการกลางการสอบแข่งขันพนักงานส่วนท้องถิ่น หรือ กสถ. และ สถ. ซึ่งเปิดรับสมัครรวม 6,669 อัตรา
รายงานข่าว ระบุ เจ้าหน้าที่เข้าจับกุมข้าราชการและผู้เกี่ยวข้องรวม 10 ราย พร้อมยึดของกลางคอมพิวเตอร์ 18 ชุด และกระดาษคำตอบที่ถูกลักลอบนำออกไปแก้ไขคะแนนภายนอกระบบ โดยการสืบสวนพบว่า มีการใช้บ้านพักในอำเภอบางใหญ่ จังหวัดนนทบุรี เป็นสถานที่ลับในการดำเนินการแก้ไขคะแนน
หนึ่งในผู้ถูกกล่าวหาคือ “นายพิชิต” ผู้อำนวยการกองยุทธศาสตร์และงบประมาณ เทศบาลเมืองวิเชียรบุรี ซึ่งถูกระบุว่า เป็นผู้จัดเก็บและซุกซ่อนกระดาษคำตอบ โดยกระบวนการทุจริตถูกพบว่า เกิดขึ้นช่วงเวลา 17.00-20.00 น. ผ่านการแก้ไขข้อมูลในระบบอิเล็กทรอนิกส์ เพื่อคัดแยกรายชื่อผู้ที่จ่ายเงินออกจากผู้สมัครทั่วไป และกำหนดคะแนนตามที่ต้องการ
จากข้อมูลการสืบสวน ระบุว่า ผู้ที่เกี่ยวข้องกับการซื้อขายคะแนนถูกเรียกเก็บเงินรายละ 350,000-800,000 บาท ขณะที่เจ้าหน้าที่ตรวจพบสำเนากระดาษคำตอบกว่า 3,000 ราย และพบว่ามีการแก้ไขคะแนนเสร็จสิ้นแล้วประมาณ 2,000 ราย คิดเป็นมูลค่าความเสียหายรวมกว่า 4,500 ล้านบาท ถือเป็นการโกงการสอบครั้งใหญ่ก็ว่าได้
มาถึงตอนนี้ประเด็นของเรื่องคือ ใครหรือคนกลุ่มใดมีส่วนเกี่ยวข้องกับการโกงครั้งนี้กันบ้าง ตัวละครแรก คือนายพิชิต ที่ถูกจับกุมได้ เป็นเจ้าหน้าที่ท้องถิ่น ซึ่งคงไม่ทำด้วยคนเดียวแน่ แต่มีเครือข่ายร่วมมือกันเป็นกระบวนการ จากต้นทางที่สามารถคุมข้อมูลกการสอบแล้วส่งต่อมาดำเนินการแก้ไข
หันมาดูหน่วยงานที่เข้ามาเกี่ยวข้องกันบ้าง ข้อมูลที่ถูกเปิดเผยเป็นสัญญาจ้างทำของ เลขที่ 6/2564 จัดทำขึ้นระหว่างกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น (สถ.) โดยร้อยตำรวจโท ภพชนก ชลานุเคราะห์ กับมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (มศว) โดยผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.เรืองเดช ศิริกิจ ผู้อำนวยการสำนักทดสอบทางการศึกษาและจิตวิทยา ในฐานะผู้รับจ้างดำเนินการบริหารจัดการสอบแข่งขัน
สาระสำคัญของสัญญาระบุว่า มศว ในฐานะผู้รับจ้าง มีหน้าที่ดำเนินงานจ้างเหมาสอบแข่งขันเพื่อบรรจุบุคคลเป็นข้าราชการหรือพนักงานส่วนท้องถิ่น ครอบคลุมการจัดหาแรงงาน วัสดุ อุปกรณ์ เครื่องมือ เครื่องใช้ และอุปกรณ์สื่อสารทุกชนิดที่เกี่ยวข้องกับการจัดสอบ เรียกว่า รับเหมาไปหมดทั้งกระบวนการ
ขณะนี้เจ้าหน้าที่อยู่ระหว่างตรวจสอบเส้นทางการนำเอกสารออกจากระบบ รวมถึงความเชื่อมโยงกับข้าราชการระดับสูงและสนามสอบอื่นๆ หลังพบเอกสารเกี่ยวข้องรวมกว่า 9,000 แผ่น ซึ่งอาจนำไปสู่การขยายผลสอบสวนเพิ่มเติม
ประเด็นจึงพุ่งไปที่ข้อมูลหลุดออกไปจากฝ่ายใด ระหว่างกรมการปกครองส่วนท้องถิ่น (สถ.) เจ้าของโครงการ หรือผู้รับจ้างจัดกระบวนการสอบทั้งหมด คือ มศว หรือมีการร่วมมือกันของเจ้าหน้าที่ 2 หน่วยงาน เหมือนทีเคยเกิดขึ้นมาแล้วในอดีต
เช่น ในการสอบพนักงานส่วนตำบลในพื้นที่ จ.มหาสารคาม ในปี 2557 หรือราว 12 ปีที่แล้ว โดยองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) ใน จ.มหาสารคาม อย่างน้อย 31 แห่ง ดำเนินการจัดสอบแข่งขัน โดยกำหนดให้จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น และ มรภ.กาฬสินธุ์ เป็นผู้ดำเนินการจัดสอบ
หลังจากนั้นมีการสอบสวนครั้งใหญ่ นำไปสู่การส่งสำนวนให้กับ ป.ป.ช.ดำเนินการต่อ ผ่านไปหลายปี ป.ป.ช.มีมติชี้มูลความผิดเรื่องนี้หลายล็อต และเรื่องไปถึงศาล มีคำพิพากษาจำคุกบุคคลที่เกี่ยวข้อง ส่วนใหญ่เป็นนายก อบต. ผู้บริหารในท้องถิ่น รวมถึงอาจารย์มหาวิทยาลัย รวมจำเลยกว่า 140 ราย
ย้อนไปไกลกว่านั้น กรณีการทุจริตสอบ “โรงเรียนนายอำเภอ” อันโด่งดังเมื่อปี 2552 ในยุคที่ “ชวรัตน์ ชาญวีรกูล” บิดาของ “อนุทิน ชาญวีรกูล” นั่งเก้าอี้ มท.1 และมี “ศักดิ์สยาม ชิดชอบ” เป็นหัวหน้าคณะที่ปรึกษา รมว.มหาดไทย สร้างเสียงวิพากษ์วิจารณ์ไปทั่วเมือง แม้ว่าทั้ง 2 คน จะไม่ถูกกล่าวหาในเรื่องนี้ก็ตาม
คดีทุจริตปลอมแปลงเอกสารการสอบเข้าโรงเรียนนายอำเภอ ปี 2552 มีผู้ถูกกล่าวหากว่า 120 คน โดยระดับเฮดคือ “วงศ์ศักดิ์ สวัสดิ์พาณิชย์” เมื่อครั้งเป็นอธิบดีกรมการปกครอง พ่วงด้วยอดีตผู้อำนวยการส่วนกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน อดีตเลขานุการกรมการปกครอง รวมถึงผู้เข้าสอบโรงเรียนนายอำเภอ โดยสุดท้ายศาลอาญาคดีทุจริต และประพฤติมิชอบกลาง มีคำพิพากษาจำคุก 3 ปีแก่ “วงศ์สวัสดิ์” พร้อมกับผู้ที่เกี่ยวข้องอีกนับร้อยราย
ประเด็นที่น่าสนใจ “จุดตาย” สำหรับทั้ง 3 คดีอยู่ที่การ “แก้ไข-ปลอมแปลง” ข้อสอบ เกิดขึ้นโดยมีการ “วางแผน” กันไว้ล่วงหน้าแล้ว นอกจากนี้ในปี 2557 แม้จะมีการว่าจ้าง “มหาวิทยาลัย” มาเป็นผู้ดำเนินการจัดสอบก็ตาม แต่กลับพบว่ามีการ “สมคบคิด” กับ “อาจารย์” ในมหาวิทยาลัยบางแห่ง เพื่อนำไปสู่การทุจริตด้วย
ย้อนมาดูความเคลื่อนไหวเรื่องนี้ มีการสั่งการให้ “อรรษิษฐ์ สัมพันธรัตน์” ปลัดกระทรวงมหาดไทย” ต้องแอ็กชัน ออกคำสั่งด่วนกระทรวงมหาดไทย “เด้งฟ้าผ่า “ธีรุตม์ ศุภวิบูลย์ผล” อธิบดีกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น” ออกจากตำแหน่งมาประจำกระทรวงมหาดไทยเป็นการด่วนชั่วคราว ตั้งแต่วันพุธที่ 24 มิ.ย.ทันที ชนิดตั้งหลักแทบไม่ทัน พร้อมตั้งคณะกรรมการขึ้นสอบสวนกำหนดเวลา 7 วัน
ขณะที่ มศว ออกแถลงการณ์ชี้แจ้งยืนยันในความโปร่งใสของการทำงานในทุกขั้นตอนตามขอบเขตของสัญญา (TOR) ได้แก่ การจัดทำและจัดพิมพ์เอกสารเกี่ยวกับการสอบ การออกและคัดเลือกข้อสอบ การจัดพิมพ์และจัดเตรียมแบบทดสอบและกระดาษคำตอบ การขนย้ายและจัดเก็บข้อสอบ การดำเนินการจัดสอบ การตรวจกระดาษคำตอบ ตลอดจนการประมวลผลและวิเคราะห์ข้อสอบ
ซึ่งขอบเขตของงานกำหนดให้ภายหลังจากสอบข้อเขียน ภาค ก และภาค ข เรียบร้อยแล้ว ต้องจัดให้มีการตรวจกระดาษคำตอบที่ศูนย์สอบทั้ง 10 ศูนย์ โดยมีผู้แทนจากหลายฝ่ายที่เกี่ยวข้องเข้าร่วมสังเกตการณ์ และเมื่อตรวจกระดาษคำตอบที่ดำเนินการสอบแล้ว ให้จัดทำไฟล์ข้อมูล บันทึกลงใน flash drive แล้วส่งให้ผู้ว่าจ้างทันทีเมื่อการตรวจกระดาษคำตอบแล้วเสร็จ โดยให้เป็นความลับในระดับ “ลับที่สุด” รวมถึงการจัดทำไฟล์ข้อมูลคะแนนการตรวจกระดาษคำตอบเป็นไฟล์ pdf และ Excel และจัดทำไฟล์ข้อมูลการสแกนกระดาษคำตอบเป็นไฟล์ .pdf หรือ jpg เพื่อส่งมอบให้กับผู้ว่าจ้าง
ส่วนกระดาษคำตอบตัวจริงและแบบทดสอบที่ดำเนินการตรวจเรียบร้อยแล้วถูกเก็บรักษาไว้ห้องมั่นคง ที่มีกล้องวงจรปิดตรวจสอบได้ตลอด 24 ชั่วโมง โดยเป็นการถือกุญแจ 2 ฝ่าย คือ สำนักทดสอบฯ และกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น หากจะมีการเปิดห้องมั่นคง ต้องมีการดำเนินการเปิดห้องจากทั้ง 2 ฝ่าย
แต่เริ่มต้นดูเหมือนจะมีแรงพุ่งเป้าพยายามชี้ไปที่ มศว จนทำให้ รองศาสตราจารย์ ดร.ประพันธ์ศิริ สุเสารัจ อดีตคณบดีคณะศึกษาศาสตร์ มศว อดรนทนไม่ไหว โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก Prapansiri Susaorat ระบุว่า
จากแถลงการณ์และการสัมภาษณ์ของกรมท้องถิ่นว่า มศว รับผิดชอบงานทั้งหมดของกระบวนการสอบ ได้แก่ออกข้อสอบ พิมพ์และรักษาความปลอดภัยข้อสอบ จัดสนามสอบ ตรวจและประมวลผลคะแนน เก็บรักษากระดาษคำตอบตามมาตรการรักษาความปลอดภัย
มีประเด็นที่สาธารณชนอาจต้องการทราบเพิ่มเติม คือ มศว ได้ส่งมอบผลการสอบพร้อมไฟล์ข้อมูลและเอกสารที่เกี่ยวข้องให้ สถ. เพื่อใช้ในการประกาศผลแล้วใช่หรือไม่ และ TOR กำหนดให้มีการส่งมอบข้อมูลใดบ้าง
รวมทั้งท่านยังไม่ได้บอกว่า ใน TOR กำหนดให้ มศว ต้องส่งมอบไฟล์ข้อมูลเอกสารทั้งหมดให้ท่านด้วย (ใช่หรือไม่) ห้องนิรภัยเก็บข้อสอบไม่มีความหมายอะไร หากมีไฟล์ข้อมูลเอกสารมาแล้ว ใช่หรือไม่
นอกจากนี้ การประกาศผลสอบอย่างเป็นทางการเป็นอำนาจหน้าที่ของ กสถ. และ สถ. ใช่หรือไม่ และภายหลังการประกาศผลแล้ว หน่วยงานใดเป็นผู้รับผิดชอบดูแลฐานข้อมูลและเอกสารที่เกี่ยวข้องกับผลการสอบ
ซึ่งก็ได้มีการประกาศผลไปแล้ว บรรจุข้าราชการไปแล้วด้วย ตั้งแต่ 8 เมษายน 69..ส่วนการแก้คะแนนที่ ปปป. บุกค้น โดนจับได้ เหตุใดจึงเพิ่งมาเกิดขึ้นภายหลังเมื่อวันที่ 23-24 มิย.นี่เอง…
แล้วคนนั่งแก้คะแนน ทำไมจึงเป็นข้าราชการจากกรมของท่านด้วย พนักงานเล็กๆ อย่างสำนักทดสอบ มศว คงไม่ยิ่งใหญ่พอที่จะไปสั่งการข้าราชการกรมของท่านได้หรอก นอกจากนี้ คนแก้คะแนนสอบเขาก็รับสารภาพเองว่า แก้คะแนนบนระบบ ที่ได้มาจากไฟล์ ไม่ได้แก้จากเอกสารจริง ทำไมจึงพูดเช่นนั้น
คราวหลังถ้าท่านทราบข้อมูลกรุณาพูดให้หมดด้วย โดยเฉพาะขั้นตอนสุดท้าย คือประกาศผลก่อนแล้วทำไมจึงมีการแก้คะแนนภายหลัง ควรพูดให้สาธารณชนทราบด้วย คนอื่นเขาจะได้ไม่เสียหาย…เพราะโดนเข้าใจผิด ดร.ประพันธ์ศิริ สุเสารัจ ทิ้งท้ายไว้อย่างน่าสนใจ
ขณะที่ “สมชัย ศรีสุทธิยากร” นักวิชการ และอดีต กกต. ขอผสมโรงกล่าวถึงการตรวจสอบเหตุทุจริตสอบบรรจุส่วนท้องถิ่น ว่า เถียงกันไป เถียงกันมา โยนกันไป โยนกันมา สร้างความรู้สึกให้สังคมว่า ฉันไม่ผิด เธอน่ะแหละผิด ทั้งกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นและ มศว ในการทุจริตการสอบท้องถิ่นที่โลกตะลึง
ไม่ต้องไปตรวจเช็คว่า มศว ได้สัญญามาอย่างไร ไม่ต้องไปสอบย้อนจากคนเล็กๆ ระดับล่าง ว่าจะซัดต่อหรือถูกตัดตอนตรงไหน ไม่ต้องเอากระดาษคำตอบมาตรวจใหม่ให้เสียเวลา
นายสมชัย แนะตรวจตรงข้อต่อจุดเดียวแล้วขยายผล หลังตรวจข้อสอบเสร็จ มศว. ต้องส่งไฟล์ผลสอบเป็นทั้ง PDF. และ Excel ให้ สถ. ถือเป็นหลักฐานสำคัญ
สถ.ประกาศผลผู้ผ่านการสอบเรียงตามคะแนน ต้องมีไฟล์ผลสอบ เป็นหลักฐานประกอบ หากไฟล์ มศว กับ ไฟล์ สถ.ตรงกัน แปลว่ามีการแก้คะแนนในขั้นตรวจของ มศว. ให้สอบย้อนขึ้นในขั้น มศว.
หากไฟล์คะแนน มศว. เป็นอย่างหนึ่งแล้วไฟล์ สถ. ที่ใช้ในการประกาศผลเป็นอย่างหนึ่ง แปลว่าการแก้คะแนนเกิดขึ้นในมือ สถ. ก็ให้สอบว่าใครเกี่ยวข้องแล้วขยายผล
เลิกเถียง เอาแค่ไฟล์ มาเปรียบจบ …. นายสมชัย ระบุ
ล่าสุด ยังคลิปเสียงเรียกรับเงินโผล่ออกมาอีก ที่ประหลาดคือ โผล่มาทั้งสองข้าง ข้างหนึ่งเล่นเอาอธิการบดี มศว ต้องวิ่งไปแจ้งความทันที อีกข้างฝั่ง สถ. ไปไกลถึงขั้นเข้าไปเกี่ยวพันกับภรรยาของปลัด มท. เล่นเอานายกฯ ต้องออกปกป้อง
ว่ากันว่า เปิด TOR สอบท้องถิ่น ไฟล์กระดาษคำตอบดิจิทัลช่องโหว่ที่ถูกมองข้าม
.ห้องนิรภัยเก็บข้อสอบอาจไม่ใช่ประเด็นสำคัญที่สุดของคดีทุจริตสอบท้องถิ่น เพราะเมื่อเปิด TOR ดูรายละเอียด กลับพบว่า หลังตรวจข้อสอบเสร็จ ข้อมูลคะแนนและไฟล์สแกนกระดาษคำตอบต้องถูกบันทึกลง Flash Drive และส่งมอบต่อทันที
คำถามจึงเปลี่ยนจากกระดาษคำตอบรั่วไหลออกจากห้องลับ เป็นใครเข้าถึงไฟล์ข้อมูลได้ และหลังส่งมอบแล้ว มีมาตรการป้องกันอย่างไร นี่จึงอาจเป็นจิ๊กซอว์สำคัญที่สังคมยังรอคำตอบ …
ขณะนี้เจ้าหน้าที่อยู่ระหว่างตรวจสอบเส้นทางการนำเอกสารออกจากระบบ รวมถึงความเชื่อมโยงกับข้าราชการระดับสูงและสนามสอบอื่น ๆ หลังพบเอกสารเกี่ยวข้องรวมกว่า 9,000 แผ่น ซึ่งอาจนำไปสู่การขยายผลสอบสวนเพิ่มเติม
สำหรับผู้ที่จ่ายเงินและได้รับการบรรจุเข้ารับราชการไปแล้ว เจ้าหน้าที่จะตรวจสอบเป็นรายบุคคล เพื่อดำเนินคดีทั้งทางอาญาและวินัย หากพบความผิดจริงจะให้ออกจากราชการทันที
ขณะเดียวกัน กรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่น ได้ส่งหนังสือถึงสำนักงาน ป.ป.ช. เพื่อขอเปิดตรวจกระดาษคำตอบใหม่ทั้งหมดกว่า 480,000 คน โดยมีเป้าหมายเพื่อคุ้มครองผู้สมัครที่เข้าสอบโดยสุจริต และคลี่คลายข้อสงสัยต่อความน่าเชื่อถือของระบบสอบข้าราชการท้องถิ่นครั้งนี้
หลังเกิดคดีทุจริตสอบครั้งใหญ่ปี 2568 ซึ่งพบการลักลอบแก้ไขคะแนนสอบประมาณ 2,000 ราย และประเมินมูลค่าความเสียหายกว่า 4,500 ล้านบาท
