เดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา จีนยุคใหม่กำลังสร้างประวัติศาสตร์ในการก้าวไปข้างหน้า ได้เขียนบันทึกหน้าใหม่ของการทูตระดับประมุขแห่งรัฐที่น่าจับตา
สองสัปดาห์ดังกล่าว “ยุคปักกิ่ง” เป็นที่สนใจของทั่วโลก สัปดาห์แรกระหว่างวันที่ 13-15 พฤษภาคม นายโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกาเดินทางเยือนจีนอย่างเป็นทางการ ตามคำเชิญของประธานาธิบดีจีน สี จิ้นผิง นับเป็นการเยือนจีนของประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกาในรอบ 9 ปี ตั้งแต่มหาศาลาประชาชนถึงทำเนียบจงหนานไห่ ผู้นำของจีนและสหรัฐอเมริกาได้พบเจรจากันอย่างลึก ทั้งสองฝ่ายได้กำหนดนิยามใหม่ของ “ความสัมพันธ์เชิงยุทธศาสตร์ที่สร้างสรรค์และมั่นคง”ซึ่งเป็นแนวทางที่เป็นยุทธศาสตร์ชี้นำความสัมพันธ์จีน-สหรัฐอเมริกา ในอีก 3 ปีข้างหน้าหรือยาวกว่านั้น
สัปดาห์ที่สองระหว่างวันที่ 19-20 พฤษภาคม นายวลาดิมีร์ ปูติน ประธานาธิบดีรัสเซีย เดินทางเยือนจีนอย่างเป็นทางการตามคำเชิญของนายสี จิ้นผิง ประธานาธิบดีจีน นับเป็นการเยือนจีนครั้งที่ 25 ผู้นำทั้งสองประเทศได้ร่วมกิจกรรมสำคัญเกือบ 10 รายการ ได้ลงนามแถลงการณ์ร่วมและเอกสารความร่วมมือหลายฉบับ สะท้อนให้เห็นถึงความรับผิดชอบของจีนในฐานะประเทศใหญ่ที่ยังคงยืนหยัดอย่างมั่นคงท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงของทั่วโลก หากมองย้อนกลับไปในช่วงครึ่งปีที่ผ่านมา ภายในเวลาสั้น ๆ นี้ ผู้นำของประเทศที่เป็นสมาชิกถาวรของคณะมนตรีความมั่นคงสหประชาชาติ 4 ประเทศ ได้แก่ ฝรั่งเศส อังกฤษ สหรัฐอเมริกา และรัสเซีย ต่างก็เดินทางมาเยือนจีน ซึ่งเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นไม่บ่อยนักในประวัติศาสตร์การทูตของจีน
นับตั้งแต่ต้นปี ผู้นำประเทศพัฒนาจากตะวันตก เช่น แคนาดา เยอรมนี และสเปน ได้เดินทางมาเยือนจีน ตามมาด้วยการเยือนของผู้นำประเทศเพื่อนบ้าน ได้แก่ เกาหลีใต้ เวียดนาม ทาจิกิสถาน ปากีสถาน ลาวและเมียนมา แม้แต่พันธมิตรจากยุโรป แอฟริกาและลาตินอเมริกา ต่างทยอยเดินทางมาเยือนจีน …. “มองไปทางตะวันออก” และ “พบกันที่กรุงปักกิ่ง” กลายเป็นกระแสหลัก
ทำไมการทูตระหว่างประเทศมหาอำนาจจึงเข้าสู่ “ยุคปักกิ่ง”? คำตอบของคำถามนี้อยู่ที่สายธารแห่งกาลเวลาอันยาวนาน
วันที่ผู้นำจีนและสหรัฐเมริกาพบเจรจากัน ประธานาธิบดีสี จิ้นผิงกับประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ มองไปทางตะวันออกจากแท่นด้านนอกประตูตะวันออกของมหาศาลาประชาชนกรุงปักกิ่ง เมื่อมองใกล้ๆ พลับพลาเทียนอันเหมิน อนุสาวรีย์วีรชน พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติจีนที่โอ่อ่าและสง่างาม ต่างบอกเล่ากระบวนการทางประวัติศาสตร์ในการฟื้นฟูความเจริญรุ่งเรืองของประเทศชาติอย่างเงียบๆ หากมองไกลๆ ก็จะเห็นตึกระฟ้าจงกั๋วจุนและสิ่งก่อสร้างทันสมัยที่งดงามตระการตา ซึ่งแสดงให้เห็นถึงแง่มุมต่าง ๆ มากมายในการพัฒนาสู่ความทันสมัยของจีน
อารยธรรมจีนที่ยั่งยืนและพัฒนาอย่างต่อเนื่อง เป็นแรงบันดาลใจให้แก่ชาวโลก ตั้งแต่โครงการหนึ่งแถบหนึ่งเส้นทางไปจนถึงโครงการริเริ่มระดับโลกที่สำคัญทั้ง 4 โครงการ ตั้งแต่การส่งเสริมการสร้างความสัมพันธ์ระหว่างประเทศรูปแบบใหม่ไปจนถึงการสร้างประชาคมที่มีอนาคตร่วมกันของมนุษยชาติ….. โครงการริเริ่มและแนวทางแก้ไขปัญหาของจีน ซึ่งตอบโจทย์ของยุคสมัยและของโลกนั้น หยั่งรากลึกในแผ่นดินจีนที่อุดมสมบูรณ์ด้วยอายรธรรม
เมื่อเส้นทางอันยิ่งใหญ่ถูกนำไปปฏิบัติ โลกทั้งใบจะเป็นไปเพื่อประโยชน์ส่วนรวม จาก “ยุคปักกิ่ง” แห่งการทูตของประเทศมหาอำนาจ ผู้คนได้ประจักษ์แล้วว่า ลัทธิฝ่ายเดียวและลัทธิครองความเป็นเจ้าไม่ใช่กระแสหลักของยุคสมัยอย่างสิ้นเชิง ความปรองดองระหว่างทุกชาติ ความกลมกลืนและการอยู่ร่วมกันอย่างสันติต่างหาก ที่เป็นหนทางที่ถูกต้องของมนุษยชาติ
“ยุคปักกิ่ง” ของการทูตระหว่างประเทศมหาอำนาจจะนำอะไรมาสู่จีนและทั่วโลก?
ตั้งแต่การส่งเสริมความสัมพันธ์จีน-สหรัฐอเมริกา ให้พัฒนาด้วยดี มั่นคงและยั่งยืนไปจนถึงการส่งเสริมความร่วมมือทางยุทธศาสตร์ทุกด้านและการกระชับความสัมพันธ์ฉันมิตรที่ดีระหว่างจีนกับรัสเซีย ไปจนถึงการสร้างประชาคมที่มีอนาคตร่วมกันกับประเทศเพื่อนบ้าน การสร้างความสามัคคีในกลุ่มประเทศโลกใต้ และการขยายความร่วมมือระดับโลก การกำหนดโครงสร้างทางการทูตที่ครอบคลุมและการแลกเปลี่ยนหลายระดับ กำลังสร้างสภาพแวดล้อมภายนอกที่มั่นคงและเอื้อต่อการพัฒนาสู่ความทันสมัยของจีน
ผู้นำต่างประเทศพากันเดินทางมาเยือนส่วนต่าง ๆ ของจีน เพื่อทำความเข้าใจประวัติศาสตร์และสถานการณ์ปัจจุบันของจีนให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น ขณะที่จีนก็ได้บรรลุข้อตกลงความร่วมมือใหม่กับหลายประเทศในด้านต่าง ๆ เช่น นวัตกรรมทางวิทยาศาสตร์เทคโนโลยี สิ่งแวดล้อม ปัญญาประดิษฐ์ ความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจและการค้า ซึ่งเป็นการขยายขอบเขตผลประโยชน์ร่วมกัน มีการลงนามเอกสารความร่วมมือกับรัสเซียหลายสิบฉบับในด้านเศรษฐกิจการค้า การศึกษา การปกครองส่วนท้องถิ่น และสื่อมวลชน ในส่วนของจีนกับสหรัฐอเมริกา ได้มีการตกลงที่จะจัดตั้งคณะกรรมการการค้าและคณะกรรมการการลงทุน ตลอดจนส่งเสริมการขยายการค้าทวิภาคีภายใต้กรอบการลดภาษีศุลกากรอย่างเท่าเทียม
การทูตประเทศมหาอำนาจที่กระตือรือร้นและเป็นรูปธรรมอย่างจีน สะท้อนให้เห็นถึงพลังอันมีชีวิตชีวาและโอกาสอันกว้างใหญ่ของการพัฒนาความทันสมัยแบบจีน ซึ่งกำลังเขียนบทใหม่ที่งดงามของการบูรณาการและความสำเร็จร่วมกันระหว่างจีนกับทั่วโลก
ในขณะที่ประชาชนทั่วโลกต่างปรารถนาความมั่นคง ความแน่นอนและความไว้วางใจมากขึ้นเรื่อยๆ จีนที่ก้าวทันกระแสแห่งยุคสมัย แบกรับความรับผิดชอบอันยิ่งใหญ่และยึมมั่นในเส้นทางที่ถูกต้องเที่ยงธรรม จะอุทิศทั้งความกล้าหาญ ปัญญา ความมั่นใจและพลังความแข็งแกร่ง ให้กับโลกอย่างต่อเนื่อง
เขียนโดย ชุย อี๋เหมิง ภาคภาษาไทย ศูนย์เอเชียแอฟริกา สถานีวิทยุและโทรทัศน์กลางแห่งประเทศจีน (CMG)
