เลขา TSPCA ชี้อุทาหรณ์ เพลิงไหม้สัตว์ กลางกรุง

30

วันที่ 13 มิถุนายน 2567 จากกรณีเพลิงไหม้ที่ตลาดศรีสมรัตน์ ตลาดขายสัตว์ภายในพื้นที่ของตลาดนัดจตุจักร กรุงเทพมหานคร มีสัตว์เลี้ยงกว่า 5,000 ตัวต้องมาสังเวยเสียชีวิตอย่างทุกข์ทรมานในกรงเพราะถูกไฟคลอกตาย

ดร.สาธิต ปรัชญาอริยะกุล เลขาธิการและผู้อำนวยการสมาคมป้องกันการทารุณสัตว์แห่งประเทศไทย (TSPCA) เห็นว่าก่อนอื่น ต้องขอแสดงความเสียใจอย่างสุดซึ้งกับทุกชีวิตของสรรพสัตว์น้อยใหญ่ ที่ต้องมาสูญเสียชีวิตในครั้งนี้ และขอแสดงความห่วงใยกับผู้ประกอบการทุกรายที่ได้รับผลกระทบ เหตุการณ์ดังกล่าวจะไม่เกิดขึ้นเลย ถ้าทุกฝ่ายได้ปฏิบัติอย่างใส่ใจด้วยการเห็นคุณค่าของชีวิตทุกชีวิตบนโลกใบนี้

ที่ผ่านมาสมาคมป้องกันการทารุณสัตว์แห่งประเทศไทย (TSPCA) ได้ตระหนักถึงปัญหาดังกล่าว และพยายามรณรงค์ด้วยวิธีการต่างๆ เช่น การทำหนังสือยื่นร้องขอกับผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ให้พิจารณาตรวจสอบ แก้ไขและปรับปรุง สถานที่ขายสัตว์ คาเฟ่สัตว์เลี้ยง และสถานที่เพาะพันธุ์เลี้ยงสัตว์ ว่าเป็นไปตามพระราชบัญญัติป้องกันการทารุณกรรมและการจัดสวัสดิภาพสัตว์ พ.ศ. 2557 และข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร เรื่องกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ พ.ศ. 2561 และกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง หรือไม่ แต่ก็ได้รับคำตอบว่า กิจการดังกล่าวทั่วกรุงเทพมหานครจำนวน 10 เขต ไม่มีร้านไหนหรือสถานที่ประกอบกิจการใดที่เกี่ยวกับสัตว์เลี้ยง ได้รับอนุญาตให้ประกอบกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ ตามข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร เรื่องกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ พ.ศ.2561 แม้แต่ร้านเดียว ซึ่งที่ผ่านมาผู้บริหารกรุงเทพมหานครก็ไม่ได้ ดำเนินการใดๆ ให้ถูกต้องถึงแม้รู้ทั้งรู้ ตลอดระยะเวลาหลายปีนี้

อีกทั้ง สมาคมฯ ก็เคยขอให้มีการศึกษาข้อดีและผลกระทบที่เกี่ยวข้องกับการขอใบอนุญาตของสถานเพาะพันธุ์สุนัข แมวและสัตว์อื่นๆ ต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อจะได้ออกข้อกำหนดต่างๆ ที่เป็นประโยชน์ เพราะแม้ในปัจจุบันกรมปศุสัตว์ จะมีประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์เรื่อง การจัดสวัสดิภาพสุนัขในสถานที่เพาะพันธุ์สุนัขและการจัดสวัสดิภาพแมวในสถานที่เพาะพันธุ์แมว พ.ศ. 2563 แล้วก็ตาม แต่ก็เป็นเฉพาะเรื่องของการจัดสวัสดิภาพสัตว์ ซึ่งการดำเนินการตรวจสอบส่วนใหญ่ก็มักจะเป็นเรื่องที่มีการร้องเรียนเป็นรายกรณีเท่านั้น หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจึงยังไม่สามารถเข้าไปดำเนินการใดๆ ได้ ซึ่งถ้ามีการกำหนดให้ผู้ประกอบการต้องมีการขอใบขออนุญาตสถานเพาะพันธุ์สุนัขและแมวและสัตว์อื่นๆ ก็อาจสามารถกำหนดถึงขั้นตอนการจัดทำแผน นโยบาย ขอบเขต หลักเกณฑ์ เงื่อนไข การปฏิบัติ การขอเข้ารับประโยชน์อื่นใดจากภาครัฐและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องของสถานเพาะพันธุ์ รวมทั้งการกำหนดการเริ่มต้นหรือการเพิกถอน มาตรการการลงโทษ การสิ้นสุดของใบอนุญาตได้นั้น ซึ่งจะเป็นผลดีในระยะยาวของการกำกับ ติดตามดูแล ซึ่งจะเป็นการช่วยพัฒนาสถานประกอบการให้มีคุณภาพ ได้มาตรฐานสากล ลดปัญหาการทารุณกรรมสัตว์ และที่สำคัญลดปัญหาการทิ้งสัตว์โดยไม่มีเหตุสมควรที่ต้นทางได้ระดับหนึ่งอีกด้วย ที่สำคัญแม้จะมีกฎหมายเกี่ยวกับเรื่องการจัดสวัสดิภาพสัตว์ในสถานที่จำหน่ายสัตว์เลี้ยง พ.ศ. 2563 แล้วก็ตามแต่ก็ไม่มีการบังคับใช้ กับสถานที่จำหน่ายสัตว์เลี้ยงเลย

เพลิงไหม้ครั้งนี้ นอกจากสร้างความโศกเศร้าให้กับผู้คนทั่วโลก ถึงความเสียหายโดยเฉพาะคุณค่าของชีวิตสัตว์จำนวนมาก เหตุการณ์หนึ่งแล้ว ก็ยังการตั้งคำถามจากคนทั่วโลกว่า ตลาดนัดในพื้นที่ขายสัตว์เลี้ยงบริเวณดังกล่าวนั้นมีความเหมาะสมกับการค้าชีวิตสัตว์เลี้ยงหรือไม่ เพราะหลากหลายชนิด ไม่มีการควบคุมทั้งปริมาณและคุณภาพ การควบคุมโรคและการผสมข้ามสายพันธุ์ และถือว่าเป็นจุดศูนย์กลางในฐานะแหล่งลักลอบค้าสัตว์ จุด transit ไปสู่ตลาดหลักอื่น ๆ ทั่วโลกอีกด้วย

ด้วยเหตุนี้ ทุกภาคส่วนจึงควรร่วมบูรณาการร่วมกันแก้ไขปัญหาเรื่องนี้กันอย่างจริงจัง ทั้งในแง่กฎหมายที่สามารถนำมาสู่การบังคับและการปฏิบัติได้อย่างถูกต้อง ในแง่ความปลอดภัยทั้งชีวิตคนและสัตว์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งบทบาททางการค้าสัตว์เลี้ยงของไทย และการแก้ไขปัญหาการค้าสัตว์เลี้ยงและสัตว์ป่าบางชนิด ถือว่าเป็นการทารุณกรรมสัตว์โดยไม่มีเหตุอันควร เช่น การล่าสัตว์ป่า การฆ่า การค้า การครอบครองดูแล โดยเฉพาะสภาพแวดล้อมพื้นที่ตลาดที่มีการกักขังสัตว์ในพื้นที่อย่างไม่เหมาะสม และไม่มีแผนหรือมาตราการการเฝ้าระวังป้องกันอัคคีภัย ภัยพิบัติต่างๆ ที่จะเกิดขึ้น

ซึ่งถ้าประเทศไทยถ้ายังไม่ได้ดำเนินการและหามาตรการป้องกันแล้ว ก็อาจจะส่งผลกระทบต่อภาพลักษณ์ของประเทศไทย รวมทั้งทำให้เกิดทัศนคติเชิงลบในการตัดสินใจของนักท่องเที่ยวต่างชาติในการเดินทางมาไทย จนอาจถูกกีดกันทางการค้าอย่างที่เคยเป็นมาในอดีต

ถึงเวลาแล้วจะต้องบูรณาการแก้ไขปัญหาอย่างจริงจังรอบด้านและทุกมิติจากทุกฝ่าย คนไม่มีอัศวินขี่ม้าขาวหรือฮีโร่ คนใดแก้ไขปัญหาดังกล่าวได้ ถ้าขาดความร่วมมือ ขออย่าให้ 5,000 กว่าชีวิตต้องสูญเปล่า และขอให้เป็นอุทาหรณ์เตือนใจเพื่อไม่ให้เกิดเหตุการณ์เช่นนี้ขึ้นซ้ำอีก ต่อไป

- Advertisement -